Dlaczego koń umie spać na stojąco..

UKŁAD USTALENIOWY KOŃCZYNY PIERSIOWEJ

Za tę przydatną dla zwierzęcia uciekającego umiejętność odpowiada tzw. aparat ustaleniowy, w którego skład wchodzą pasma ścięgnowe i powięzi poszczególnych mięśni zaliczanych do układu ustaleniowego kończyny piersiowej oraz miednicznej. Dzięki współdziałaniu ścięgien i uścięgnionych mięśni koń może sobie „wisieć” na nich i nie angażować w to siły mięśniowej. Dodatkowo bardzo ciekawy mechanizm działa w kończynie miednicznej, gdzie rzepka jest celowa zadzieżgana nad kłykieć kości udowej i działa jak zamek blokujący stawy. Oto film fajnie to przedstawiający, a pod nim anatomia szczegółowa:

Kończyna piersiowa jest przymocowana do tułowia za pomocą zrostu mięśniowego głównie mięśnia zębatego dobrzusznego ( szyi i klatki piersiowej), którego część tylna – mięsień zębaty dobrzuszny klatki piersiowej jest silnie poprzerastany pasmami ścięgnistymi i to one podwieszają tułów na łopatce nie włączając w to siły mięśniowej. Dzięki temu samo napięcie mięśniowe sprawia, że tułów konia jest uniesiony pomiędzy łopatkami. Zwolnienie napięcia sprawia, że tułów opada ale nadal statycznie wisi pomiędzy łopatkami.

ustleniowy ręka
photo by thehorse.com

Kość ramienna tworzy z łopatką kąt 120* ale opadając swoim ciężarem powoduje zmniejszanie tego kąta. „Złożeniu  się” tułowia i kości ramiennej ( stawu ramiennego ) przeciwdziała pasmo ścięgniste mięśnia dwugłowego ramienia oraz jego mocna powięź. W fazie spoczynku te dwa mięśnie wystarczają do ustalenia stawu ramiennego.

Pasmo ścięgniste mięśnia dwugłowego ramienia biegnie wzdłuż kości łokciowej po jej stronie prostowniczej i wrasta w mięsień prostownik promieniowy nadgarstka, który z kolei kończy się na guzowatości kości śródręcz III ( poniżej nadgarstka). Jako że, aby zgiąć łokieć trzeba zgiąć bark to oznacza, iż wyżej omówione ścięgno wystarcza zupełnie do ustalenia stawu łokciowego w spoczynku. Ścięgno to stabilizuje także nadgarstek – im mocniej tułów opada tym mocniej naciska na to ścięgno i skuteczniej go stabilizuje.

Od tyłu, łokieć stabilizuje mięsień trójgłowy ramienia oraz bocznie ułożone w stosunku do kości łokciowej mięśnie: zginacz i prostownik łokciowy nadgarstka, które ciągną się od kości ramiennej do nadgarstka.Pasmo ścięgnowe mięśnia dwugłowego ramienia razem z mięśniem prostownikiem promieniowym nadgarstka stabilizuje staw nadgarstkowy. Sięga ono do guzowatości kości śródręcza III.

ustaleniowy palca practicalhorsemanmag com
photo by practicalhorsemanmag.com

Staw pęcinowy ( niekorzystnie ugięty pod kątem 150* wysuwa kopyto przed linię osi długiej kończyny) stabilizuje ścięgno mięśnia zginacza powierzchownego palców oraz jego więzadło dodatkowe – tzw. głowa ścięgnowa. ( głowa ścięgnowa ciągnie się od tylnej powierzchnie kości promieniowej aż do przyczepu  mięśnia zginacza powierzchownego palców tj. powierzchni dłoniowej dalszego odcinka kości pęcinowej i bliższego koronowej. Dodatkowo staw ten stabilizuje łuk ścięgnowy zginacza głębokiego palców i jego ścięgno dodatkowe ( kończą się na powierzchni zginaczowej kości kopytowej ) . Trzecią strukturą , najsilniejszą, jest mięsień międzykostny ( mięsień uległ całkowitemu uścięgnieniu )

międzykostny - hoofexplorer com
photo by hoofexplorer.com
międzykostny tierarzt-inka-kreling de
photo by tierarzt-inka-kreling.de

Mięsień międzykostny zaczyna się na końcu bliższym kości śródręcza III i kończy na trzeszczkach bliższych. Dalej jego stabilizujące działanie przejmują więzadła trzeszczkowe, szczególnie proste i skośne, które kończą się na kości koronowej. Naprężenie ścięgien i więzadeł układu ustaleniowego dzieje się w odpowiedzi na ciężar korpusu konia. Zgięciu stawu zapobiega naprężenie odgałęzień mięśnia międzykostnego, które obejmują staw pęcinowy i wrastają w ścięgno mięśnia prostownika wspólnego palców. Ten układ stabilizuje dodatkowo nadgarstek.

 

 

ustaleniowy zadu thehorse com
photo by thehorse.com

UKŁAD USTALENIOWY KOŃCZYNY MIEDNICZNEJ

Staw biodrowy nie wymaga dodatkowej stabilizacji, jest wystarczająco obrośnięty dużymi mięśniami. Mięśnie mają wstawki powięziowej i elementy ścięgniste, które pomagają w utrzymaniu ciężaru miednicy. Głowa kości udowego jest przyczepiona do wnętrza panewki miednicy za pomocą więzadła głowy kości udowej. Kość udowa posiada dodatkowe więzadło pochodzące z mięśnia prostego brzucha. Masa miednicy jest oparta na sklepieniu panewki, w którą jest wpasowana głowa kości udowej.

Staw kolanowy oraz stępu są od siebie uzależnione za sprawą pasm ścięgnowych: mięśnia strzałkowego trzeciego ( od dołu prostowniczego kości udowej do stępu po stronie prostowniczej) oraz ścięgna piętowego wspólnego ( po stronie zginaczowej).

Ścięgno piętowe wspólne składa się z:

  1.  Ścięgna Achillesa
  2. Ścięgna mięśnia zginacza powierzchownego palców
  3. Ścięgna dodatkowego ( pasmo piętowe mięsnia dwugłowego uda oraz mięśnia półścięgnistego)
  4. Ścięgno mięśnia płaszczkowatego ( pasmo powięziowe odchodzące od kości udowej pomiędzy dwoma głowami mięśnia brzuchatego)
horse-john fem centurydreams com
photo by centurydreams.com

Staw kolanowy ustala także mięsień czworogłowy uda za pomocą rzepki, która przy fizjologicznie zgiętym stawie, za pomocą czynnego udziału mięśnia czworogłowego jest wprowadzana w dół nadrzepkowy.

Stabilizacja stawów palca kończyny miednicznej jest podobna jak w kończynie piersiowej. Cały układ ustaleniowy jest zdecydowanie bardziej doskonały w kończynie piersiowej dlatego przy dłuższym staniu koń naprzemiennie ugina stawy kończyn miednicznych.

 

Na podstawie Anatomia zwierząt K.Krysiak, H.Kobryń, F.Kobryńczuk PWN i inne.

 

 

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s