obrazek Czerniak koni – czy jest się czego bać ?

Czerniak (melanoma) należy do najczęściej występujących nowotworów u koni i jest na 3 miejscu zaraz po sarkoidozie i raku płaskonabłonkowym. Jest to choroba uwarunkowana genetycznie i związana z mutacją genu szarego futra ( Gray-gen).Choć czerniaka spotyka się u koni wszelkich maści to choruje na tę chorobę 70-80% siwków powyżej 15 roku życia . W zależności od publikacji – naukowcy szacują jego występowanie pomiędzy 3-18,7% wszystkich nowotworów u koni oraz na ok 6% nowotworów skóry tych zwierząt.

GENETYKA

Każdy siwy koń jest nosicielem genu tej maści (Gray-gen odpowiada za ekspresję Silver-gen i TYRP1) jednak większość siwych koni rodzi się w innym kolorze i siwieje z wiekiem aż w końcu zrobią się całkiem białe. Mutacja genu niosącego siwą maść znajdującego się w chromosomie 25 powoduje powstawanie czerniaka. Chodzi o mutację genu STX17-Gen (Syntaxin-17-Gen) oraz nadekspresję jego i jego sąsiada – genu NR4A3. Wszystkie siwe konie są posiadaczami tego genu. Hiperekspresja STX17-Gen odpowiada, jak przypuszczają naukowcy, za przyspieszenie wzrostu melanocytów tak, że niektóre komórki macierzysta, które maja stać się melanocytami odpowiedzialnymi z kolor sierści, umierają za wcześnie. Mutacja jest dominująca tak jak Gray gen (G) dominujący na genem dzikim (g). Dziedziczenie odbywa się według prawa Mendla.

GG – homozygoza dominująca, gg – homozygota recesywna, Gg – heterozygota

dziedziczenie

Konie będące homozygotami z mutacją siwieją szybciej niż heterozygoty i są obarczone większym prawdopodobieństwem wystąpienia klinicznej postaci czerniaka. Ponadto konie będące biało-siwe, które mają mutację w genie ASIP ( agouti signalling protein) chorują częściej. Choroba nie wykazuje żadnego związku z płcią zwierząt natomiast wiadomo, że u koni rasy Quarter jej występowanie jest znacznie rzadsze. Szczególnie predysponowane są konie rasy Arabskiej i kuce.

LOKALIZACJA i WYGLĄD

Czerniak koni młodych można sklasyfikować jako nowotwory powstające w 1 roku życia oraz w 2 roku życia. Różnią się do czerniaka koni starszych lokalizacją oraz specyfiką kliniczną. Pojawiają się zazwyczaj na nogach, korpusie oraz dolnej powiece i często ulegają owrzodzeniu.

Lokalizacja nowotworu pierwotnego u koni siwych to przede wszystkim bezwłosa skora ogona, okolica krocza, wymię, powieki, wargi, worki powietrzne oraz okolica ślinianki przyusznej.

Ten pokaz slajdów wymaga włączonego JavaScript.

Wyróżnia się 4 rodzaje nowotworu z punktu widzenia fizjopatologii:

  1. Melanocytoma ( najczęściej u młodych siwych i kolorowych koni, w nietypowych lokalizacjach, nieotorbione i wrzodzejące pojedyncze zmiany różnej wielkości, silnie pigmentowane)
  2. Melanosarkoma ( Złośliwe, silnie pigmentowane, różnokształtne, o typowej lokalizacji, dające przeżuty do węzłów chłonnych i narządów wewnętrzynych)
  3. Czerniak skóry
  4. Czerniakowatość skóry ( 3 i 4 to nowotwory zlokalizowane w skórze o nieregularnej powierzchni, i różnym stopniu pigmentacji, typowa lokalizacjia i przebieg choroby z powstawaniem co raz to nowych zmian).

Czerniaki u zwierząt i ludzi z wyłączeniem czerniaka siwych koni prezentują podobny wygląd ( różnokształtne, nieotorbione masy zlokalizowane w naskórku i skórze) jak i przebieg choroby z powstaniem przerzutów do węzłów chłonnych i narządów wewnętrznych. O pochodzeniu czerniaka koni siwych dyskusja trwa już ok 200 lat i hipotezy wahały się od klasyfikowania ich jako dysplazja naskórka z pigmentacją aż do dzisiejszego poglądu iz są to zmiany nowotworowe z potencjałem złośliwości.

Czerniaki u koni siwych mogą przybierać postać otorbionych guzków, praktycznie nieunaczynionych, które przez lata tkwią sobie w spoczynku i nie powodują żadnego dyskomfortu nosicielowi. Szacuje się, ze 95% czerniaków u koni jest łagodna a transformuje nowotworowo 30-66% z nich. W przeciwieństwie do ludzkich czerniaków naświetlanie promieniowaniem UV nie jest czynnikiem ryzyka.

PRZERZUTY

Przerzuty następują drogą krwi i limfy w pierwszej kolejności do regionalnych węzłów chłonnych, potem do wątroby, śledziony, nerek, błon śluzowych, naczyń krwionośnych , mięśni szkieletowych. Objawy jakie towarzyszą przerzutom są uwarunkowane ich lokalizacją.

DIAGNOSTYKA

melanom his doctors net uk
photo by doctors.net.uk

U ludzi złoty standart diagnostyczny to usunięcie zmiany z marginesem zdrowej tkanki oraz badanie histopatologiczne zmian. Określenie rodzaju czerniaka i na tej podstawie określone rokowanie. Obecnie wprowadza się także testy DNA mające wykazać mutację genu CDKN2A, która jest stwierdzana w 25% przypadków czerniaka złośliwego u ludzi oraz dodatkowo CDKN2B i CDK4.

melanom his askjpc org
photo by askjpc.org

U koni podstawą diagnostyki jest badanie kliniczne z typową lokalizacją oraz dodatkowo badania histopatologiczne. W przypadku guzów okolicy anogenitalnej konieczne jest badanie per rectum ze względy na przerzucanie się drogą limfogenną. Dodatkowo dostępne są komercyjne testy DNA określające genotyp siwego konia, które pozwalają na szacowanie ryzyka wystąpienia czerniaka w związku z dziedziczeniem autosamalnym dominujągym (GG,Gg)

ROKOWANIE

Rokowanie w przypadku czerniaka siwych koni jest ogólnie dobre. Guzy rosną powoli i jeżeli nie ma mechanicznych czynników drażniących to pozostają nie szkodliwe przez wiele lat. Jedynie w przypadku znacznej ilości guzów w może dochodzić do dyskomfortu i przeszkadzania np. w wypróżnianiu się.

Jeżeli natomiast mamy do czynienia z nowotworem, który zajmuje węzły chłonne okolicy i wymaga radykalnych działań chirurgicznych – czas przeżycia szacuje się na 3-5 lat.

W przypadku złośliwych czerniaków z przerzutami do narządów wewnętrznych rokowanie jest ostrożne a czas przeżycia uzależniony od tempa utraty funkcji zajętych narządów.

Czerniaki siwych koni należy kontrolować weterynaryjnie i mieć na uwadze, że ich rozrastanie się może w pewnym momencie doprowadzić do dyskomfortu w życiu koni i ich wyłączenia z użytkowania wierzchowego i sportowego. W sytuacja szczególnie trudnych może być konieczne podjęcie decyzji o eutanazji.

Materiał źródłowy, uzupełniono w oparciu o:

http://www.pferdewiki.de/wiki/Melanome, https://books.google.pl/books?id=iC8FBhZkCn0C&pg=PA219&lpg=PA219&dq=melanom+pferd+PROGNOSE&source=bl&ots=9JsTERZtjf&sig=a4h98_fM4pEbu3WzY3UVcKDX-Fo&hl=pl&sa=X&ved=0ahUKEwjY2Ky2hZrLAhXpIpoKHYY0A6UQ6AEIZTAI#v=onepage&q=melanom%20pferd%20PROGNOSE&f=false, http://www.petbiocell.de/de/tier/fragen

 

 

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s